09 مارس 2020
مارس 9, 2020

بچه‌هايي که دزدي مي‌کنند

مارس 9, 2020 0 دیدگاه

بچه‌هايي که دزدي مي‌کنند

نويسنده:دکتر ميترا حکيم‌شوشتري: وقتي پسر پنج ساله‌ام از مهد کودک برگشت، در کيف‌اش يک اسباب‌بازي جديد پيدا کردم. من و پدرش به هم نگاه کرديم و از او پرسيديم که آن را از کجا آورده و مال کيست؟! او ابتدا ابراز بي‌اطلاعي کرد اما با اصرار ما گفت که آن را از کيف هم کلاسي‌اش برداشته.»

«اولين باري که دختر هفت ساله‌ام، مريم، از کلاس ورزش با يک کادو به خانه آمد، فکر کردم که اين کادو را دوست‌اش، گلي، به او داده است. وقتي دومين بار گفت که گلي يک اسباب‌بازي به او هديه داده، تعجب کردم و بار سوم زماني که مريم يک صندلي کوچک از خانه عروسکي گلي را توي روسري‌اش پيچيده بود، متوجه شدم که فرزندم اين لوازم را دزديده! واقعا ناراحت و عصباني شده بودم. تنها فکري که به نظرم رسيد اين بود که مجبورش کنم به خانه گلي برود و همه آنها را پس بدهد اما از تکرار اين رفتار خيلي نگران هستم. از شما مي‌‌خواهم که مرا راهنمايي کنيد که چه‌طور با او رفتار کنم.»

اين‌ها مشتي نمونه خروار از گلايه‌هاي والديني است که از رفتارهاي عجيب و غريب بچه‌هايشان سر در نمي‌آورند و مفهومش را نمي‌فهمند. حتماً شما هم با مساله سرقت کردن بچه‌ها روبه‌رو شده‌ايد. شايد فرزند شما بدون اجازه شما از کيف‌تان پول برمي‌دارد يا اسباب‌بازي‌هاي دوستان‌اش را بدون اطلاع آنها برمي‌دارد و حتي در مدرسه لوازم‌التحرير دوستان‌اش را با خود به خانه مي‌آورد. بسياري از والدين از خود مي‌پرسند چگونه بايد با اين مساله برخورد کرد؟ در اين باره با دكتر ميترا حكيم شوشتري، روان‌پزشك كودك صحبت كرديم. راهكارهايي كه او توصيه کرده مي‌تواند راهگشاي شما باشد.

نظر کارشناس

دزدي در بچه‌هاي کوچک رفتار رايجي است.بيشتر بچه‌ها در دوران کودکي يکي دو بار دست به دزدي مي‌‌زنند. اين کار موجب تاثر و نگراني والدين مي‌‌شود و گمان مي‌‌کنند که بچه آنها در آينده به دزد حرفه‌اي تبديل مي‌‌شود اما اکثر بچه‌هايي که گاهي دزدي مي‌‌کنند، وقتي بزرگ مي‌‌شوند افرادي مطيع قانون خواهند شد.با اين وجود بايد اين رفتار مورد توجه و اصلاح قرار گيرد.

دزدي کردن در بچه‌هاي پيش دبستاني عملي شايع است زيرا به تازگي با مفهوم مالکيت داشتن و رعايت حريم خصوصي آشنا شده‌اند. بچه‌ها تقريبا از سن، چهار سالگي با مفهوم مالکيت آشنا مي‌‌شوند. حتما ديده‌ايد که کودکان خردسال تمايلي به دادن اسباب‌بازي خود به کودکان ديگر ندارند. در سن 4 تا 5 سالگي، کودکان خود را محور جهان مي‌‌پندارند و حتي تصور مي‌کنند که والدين بيشتر متعلق به آنها هستند تا خواهران و برادرانشان لذا آنها تصور مي‌‌کنند که مي‌‌توانند هر چيزي را که مي‌‌خواهند بردارند و غالبا اشتباه بودن اين عمل را نمي‌پذيرند.

در اين سنين بچه‌ها با مفاهيمي مانند خوب و بد، جريمه و پاداش و راست و دروغ آشنا مي‌‌شوند. بايد از فرصت‌هاي مختلف براي رشد بيشتر اين مفاهيم استفاده کرد. از جمله فرصت‌هاي خوبي که براي اين آموزش مي‌‌توان به آن اشاره داشت، بازي با کودک و ايفاي نقش عملي است که انجام داده و درخواست از او براي اجراي نقش پدر يا مادري که با اين عمل مواجه است. بهتر است از واژه دزدي استفاده نکنيم و از کلمه برداشتن شي استفاده کنيم زيرا با استفاده از اين لغت، به کودک اين صفت را منسوب کرده‌ايم که اين کار تغيير رفتار را دشوار مي‌‌سازد. بهتر است از نصيحت کردن و گفتن ادامه خطرات اين کار در بزرگسالي خودداري کنيم.

تحت هيچ شرايطي از تنبيه بدني استفاده نکنيم و بدانيم اگر تنبيه بدني بتواند اين رفتار را متوقف سازد، موجب جايگزيني رفتار منفي ديگري خواهد شد و راه ارتباط ما را با کودک مي‌‌بندد، در چنين شرايطي ممکن است کودک رفتارش را به صورت پنهاني انجام دهد، يعني تنبيه باعث تشديد اين رفتار شود. کودکان از شش سالگي به بعد مي‌‌توانند به صورت کامل مفهوم مالکيت و نادرست بودن رفتار «برداشتن وسايل ديگران» را درک کنند و معمولا مي‌‌دانند براي برداشتن جنس بايد قيمتي را پرداخت. در اين زمان است که پدر و مادر بايد محدوديت‌ها و تنبيه‌هايي را براي اين عمل در نظر بگيرند. در اينجا به سه سوال رايج والدين در اين زمينه پاسخ مي‌دهم.

1 در همان لحظه که متوجه شدم شي‌ء را برداشته چه بايد بكنم؟

2 چرا بچه‌ها دزدي مي‌‌کنند؟

3 براي پيشگيري چه بايد كرد؟